วันพุธที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2559

ผลของชั้นบรรยากาศต่อการสื่อสารย่าน HF

ผลของชั้นบรรยากาศต่อการสื่อสารย่าน HF

ความถี่ย่าน HF (High Frequency หรือความถี่ระหว่าง 3-30 MHz) ต่างจากความถี่วิทยุย่านอื่น เนื่องจากสามารถสะท้อนชั้นบรรยากาศได้ จึงทำให้ระยะทางติดต่อสื่อสารไกลกว่าระยะสายตา (Line of sight) ตามปกติ อย่างไรก็ตามชั้นบรรยากาศที่มีผลต่อการแพร่กระจายคลื่น (wave propagation) ย่านความถี่ HF มีหลายชั้น แต่ละชั้นก็มีคุณสมบัติต่างกัน ทำให้ผลที่เกิดขึ้นโดยรวมมีควยามซับซ้อนอยู่บ้าง ผมได้พยายามรวบรวมข้อมูลที่หาได้ นำมาเผยแพร่ไว้ในเรื่อง ผลของชั้นบรรยากาศต่อการสื่อสารย่าน HF นี้ครับ

ภาพที่ 1 D-Layer

ภาพที่ 2 E-Layer

ภาพที่ 3 การสะท้อนคลื่นของ E-Layer ในเวลากลางคืน

ภาพที่ 4 F-Layer

ภาพที่ 5 สภาพของ F-Layer ไม่ขึ้นกับลมฟ้าอากาศบนผิวโลก

ภาพที่ 6 กลไกที่ทำให้คลื่นเดินทางกลับลงมาผิวโลก

ภาพที่ 7 คุณสมบัติของชั้นบรรยากาศในเวลากลางวัน
ความถี่ช่วง 14-28MHz จะใช้งานได้ดี

ภาพที่ 8 คุณสมบัติของชั้นบรรยากาศในเวลากลางคืน
ความถี่ในช่วง 1.8-10MHz จะใช้งานได้ดี

ภาพที่ 9 Critical Frequency (CF) และ
 Maximum Usable Frequency (MUF)

ภาพที่ 10 ความถี่เกิน MUF (ในมุมนั้นๆ)
จะทะลุชั้นบรรยากาศออกไป


ภาพที่ 11 MUF เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละช่วงเวลาของวัน



ภาพที่ 12 Sun Spot และ Solar Flare
มีผลต่อการสื่อสารย่าน HF เป็นอย่างมาก
 
ภาพที่ 13 ผลโดยสรุปของการแพร่กระจายคลื่น
ในย่านความถี่สูง (HF) ในเวลาต่างๆ ของวัน
QRU 73
จิตรยุทธ จุณณะภาต
HS0DJU / KG5BEJ